Restart w Zatoce Perskiej: pierwsze irańskie tankowce przełamują blokadę USA

Po wielomiesięcznym, twardym napięciu blokada wokół Iranu zaczęła wykazywać oznaki słabnięcia. Po raz pierwszy od dawna odnotowano wyjście irańskich tankowców z ropą naftową na eksport. Firma analityczna TankerTrackers.com, która dokładnie śledzi ruch statków w regionie, poinformowała o dynamicznej zmianie: jeśli wcześniej „flota cieni" pustych tankowców przemykała do irańskich wód jedynie w celu wykorzystania jako pływające magazyny, to w tym tygodniu sytuacja się zmieniła.

Choć Centralne Dowództwo USA (CENTCOM) oficjalnie twierdziło, że reżim blokady obowiązuje co najmniej do 19 czerwca, dwa irańskie supertankowce (VLCC) — Diona (IMO 9569695) i Hero2 (IMO 9362073), należące do Narodowej Irańskiej Kompanii Tankowej (NITC) — we wtorek włączyły swoje transpondery AIS i wykonały bezprecedensowy rejs na wyjście z zatoki. Wkrótce po nich popłynął tankowiec klasy Suezmax — Sonia I (IMO 9357365), również należący do NITC. Manewr ten potwierdzają dane Pole Star Global.

„To pierwsze eksportowe dostawy ropy naftowej z Iranu od dwóch miesięcy" — stwierdza TankerTrackers.com. Te wnioski potwierdzają również analitycy Kpler, którzy odnotowali wyjście łącznie czterech tankowców związanych z Iranem z Zatoki Omańskiej, co wskazuje na silną motywację Teheranu do upłynnienia zgromadzonych zapasów.

Obecny ruch statków jest jak dotąd najbardziej przekonującym dowodem łagodzenia ograniczeń nawigacyjnych w cieśninie, prawdopodobnie związanym z niedawno podpisanym Memorandum of Understanding (MOU). Nie oznacza to jednak pełnej deeskalacji. Według NBC News, siły irańskie nadal przeprowadzały precyzyjne ataki dronów na statki w Cieśninie Hormuz już po podpisaniu memorandum. Wspólne Centrum Informacji Morskiej CENTCOM (JMIC) wciąż ostrzega armatorów o „istotnym" ryzyku dla nawigacji w tym rejonie.

Mimo utrzymującego się ryzyka rynek przygotowuje się na gwałtowny wzrost aktywności. Ogromny tonaż światowej flotylli tankowców obecnie zbiera się w regionie w balaście, gotowy wykorzystać moment formalnego otwarcia Cieśniny Hormuz. Według szacunków Goldman Sachs, zdolności przewozowe tankowców mogących przyjąć ponad 800 milionów baryłek ropy znajdują się w odległości nie większej niż pięć dni żeglugi od cieśniny i są gotowe rozpocząć załadunek zgromadzonej ropy w celu dostarczenia jej na rynki światowe.

W notatce analitycznej firmy Windward, specjalizującej się w wywiadzie morskim, czytamy: „VLCC wskazujące ZEA jako kolejny cel podróży są śledzone w drodze z Morza Południowochińskiego i przez Ocean Indyjski". Według ich danych, „co najmniej 23 VLCC kierują się obecnie do portów ZEA Khor Fakkan lub Fudżajra... dołączając do co najmniej 30 statków już stojących tam na kotwicy".

Kluczową przeszkodą pozostaje kwestia ubezpieczenia od ryzyka wojennego, co jest standardową praktyką w strefach konfliktu. Według Politico, administracja Trumpa zachęca ubezpieczycieli do jak najszybszego zapewnienia komercyjnie opłacalnej ochrony ubezpieczeniowej dla cieśniny i rozważa nawet wprowadzenie systemu „przepustek VIP". Koncepcja ta może obejmować element płatny, zapewniający komercyjnym armatorom dostęp do eskorty US Navy — usługi, która wcześniej nie była dostępna.

Na razie wśród największych armatorów przeważa ostrożność. „Większość armatorów wydaje się ostrożnie czekać na więcej szczegółów, zanim zaplanuje nowe przejścia przez cieśninę" — powiedział CNBC Niels Rasmussen, główny analityk BIMCO. „Będą szukać zapewnienia, że przejścia są nie tylko dozwolone, ale również bezpieczne, zanim wyślą swoje statki przez cieśninę".